Diepere betekenis?
november 12, 2008, 5:12 pm
Ingedeeld onder: Mijmeringen

In een magazine staat een plaatje, met daarop een knappe vrouw die een boek leest. Onder het plaatje staat: “Maar zonder haar fysieke en psychische kanten – wat bleef er dan eigenlijk nog van haar over?”.

Ik heb een vriend die mij uitlacht als ik zeg dat er een diepere betekenis zit achter dingen. Hij denkt dat alles zo oppervlakkig is als het zich voordoet en vindt dat ik teveel energie verspil aan mysteriedenken. Hij beweerd zelfs dat er geen innerlijke wereld is die verborgen is voor onzelf of anderen, hij zegt dat iemand die daarin geoefend is, alles kan aflezen aan ons uiterlijk gedrag, heel onze innerlijke zelf. Ik heb dan argumenten aangehaald als “kunst” en “literatuur”, dat zijn toch dingen die van dieper komen? Hij zegt dat die dingen niet uit onzelf komen, maar voorkomen uit de invloed die de samenleving op ons heeft… dus dat we in kunst en literatuur de oppervlakkigheid van de samenleving proberen te weerspiegelen, op zulk een manier dat het complex overkomt.
Dit gesprek vond 3 jaar geleden plaats. Ik weet dat hij iemand is, die ter wille van de discussie, met zijn argumenten de tegenpartij vertegenwoordigt, zonder zelf tot die tegenpartij te behoren. Maar ik stel er mij nog steeds vragen bij…


4 Reacties tot nu toe
Plaats een reactie

Het zou maar een platte, triestige wereld zijn moest hij gelijk hebben.

Comment door micheleeuw

“… niet uit onzelf komen, maar voorkomen uit de invloed die de samenleving op ons heeft …”
Een mens zijn ‘ik’/'ego’ wordt volgens mij gevormd door veel verschillende factoren. O.a. ook door de invloed die onze omgeving op hem heeft. Daarom vind ik ‘onszelf’ en ‘de invloed die de samenleving op ons heeft’ als los van elkaar bekijken geen goede benadering.

Net zoals sommige mensen kleurenblind zijn, of écht niet kunnen zien of een kader recht of scheef aan de muur hangt, zo zijn er volgens mij ook die sommige ‘diepere’ gevoelens niet kunnen waarnemen. Waardoor? Doordat ze er geen aanleg voor hebben, doordat ze nooit de kans kregen om die waarnemingszin goed te ontwikkelen (bv. geen tijd door puur gericht zijn op overleven), … Of (!) het kan hier eenvoudigweg om een storing in de communicatie gaan tussen jou en jouw vriend. Want wat is een ‘diepere’ betekenis? Wat voor mij diepzinnig is, vind jij misschien nog heel ‘gewoontjes’. Wat jij diepzinnig vindt, is voor hem misschien écht wel afleesbaar aan iemands’ gedrag.
Ik ken alleszins een vrouw die on-voor-stel-baar veel kan afleiden uit de manier waarop iemand beweegt, de houding waarin een persoon zichzelf draagt en hoe hij reageert bij interactie. Ze werkt al jaaaaren in theater (meer specifiek een tak die sterk gericht is op beweging) en heeft mensen binnen de kortste keren door, zonder dat haar verbaal wat verteld werd. Zo gek is die gedachte dat alles af te lezen valt uit onze gedragingen dus misschien nog niet!

Comment door dP

Om helemaal te begrijpen waarover ons gesprek eigenlijk ging, moet je weten dat het uitgangspunt het collectief onderbewuste en de archetypen van Jung was. Ik nam ter hypothese aan dat het collectief onderbewuste een feit was, wat bijvoorbeeld de achetypen zou verklaren, waardoor het zou verklaard worden waarom ik de ene moment een pijprokende geleerde, de volgende moment een kloeke beroepsavonturier en de dag daarna een volleerde don juan wil zijn (knipoog om het laatste). Hij beweerde dat er niet zoiets bestond als een collectief onderbewuste, en ging zelfs zo ver om te zeggen dat niets op die manier een diepere betekenis had. Daarna volgde wat ik hierboven simplistischer heb proberen te verwoorden (ter algemene verstaanbaarheid). En zoals dp reeds aantoonde heb ik hier en daar een vertaalfout tussen hoofd en woord gemaakt. Want wat ik werkelijk bedoelde met het verschil tussen ‘onzelf’ en de ‘invloed van de samenleving’ was; Dat ik er van nog steeds van uitging dat het collectieve onderbewuste (samen met het persoonlijke bewuste en het persoonlijke onderbewuste) een deel van “onzelf” was. En hij ging er van uit dat dat niet zo was, dus dat alles wat zich in ons onderbewuste afspeelt verworven is uit herinneren en ervaringen (door mij slecht vertaald naar “De invloed die de samenleving op ons heeft”).
Waarop ik dan aanhaalde dat er literaire werken zijn gemaakt waarin dingen gebeuren die de schrijver absoluut niet zelf heeft meegemaakt of kan meegemaakt hebben, of dat er kunst is die niet gebasseerd is op bestaande landschappen (bv abstract). Een deel van ons gesprek ging er ook over, of er al dan niet een ‘dieper iets’ in ons aanwezig was, dat tot uiting wou komen, bv via die literatuur en kunst. Ik dacht (en denk) van wel, ik denk zelfs dat we niets liever doen dan onzelf tot uiting brengen, hoe moeilijk dat soms ook is.
Hij zegt eenderzijds dat we dat niet allemaal willen, en anderzijds dat we het wel allemaal doen, door onze lichaamstaal, die dan kan worden afgelezen door daarin gespecialiseerde mensen.
Ik geef toe dat we een deel van onzelf uiten via lichaamstaal, maar ik denk dat we niet “alles” kunnen uiten op die manier. Hij beweerd van wel.

Ik weet niet zeker of dit nu dingen verklaard dan wel moeilijker maakt. Maar ik hoop het eerste ;-)

Mocht iemand zich afvragen of ik effectief geloof in een collectief onderbewustzijn… Ik weet het niet. Het zou natuurlijk dingen verklaren. Zoals; waarom mensen zich zo makkelijk kunnen inleven in boeken, ookal spelen die zich af in tijden of op plaatsen waar wijzelf nooit geweest zijn.
Anderzijds, zou het mij straf lijken dat die zaken als genetisch erfgoed in ons zijn ingebakken… maar het zou kunnen.

Comment door Likmevestje

Eerst en vooral kleine opmerking ivm het werk van CG Jung: ‘onbewuste’ ipv ‘onderbewuste’, omdat ‘onder-’ zou willen zeggen dat het ondergeschikt is aan het bewuste en daar had de man het niet mee. Enkel vermeld, omdat ook die interpretatie aansluit bij hoe hij naar bewustzijn keek en het daarover toch gaat in dit stuk.

Het collectief onbewuste zie ik als iets in de aard van het instinct bij dieren. Bewustzijn en de ervaring daarvan wordt gevormd door bepaalde verbindingen die in onze hersenen worden gelegd. Zou het dan niet mogelijk zijn dat we net als onze haarkleur, lichaamsbouw, karaktertrekken en noem maar op ook die verbindingen in ons brein steeds wat mee geven aan onze nakomelingen en er ook op dat terrein een evolutie zit? Mensen werden net als zoveel andere dieren anders qua lichaamsbouw en houding. De werking van onze hersenen is ook veranderd. Misschien toch wel deels omdat we die verbindingen kunnen doorgeven. Aangezien herinneringen bestaan uit verbindingen in ons brein – we kunnen er niet echt geluiden en foto’s enzovoort instoppen! – kan het toch mogelijk zijn dat we herinneringen kunnen erven? Niet dat we ons daar ook meteen bewust van zijn, maar zo zit er wel meer in ons hoofd, niet?
Ivm die archetypes … Pfff! Laaaang geleden dat ik er nog over gelezen heb. Maar misschien zijn ze dus wel een weergave van die overgedragen herinneringen. – zoals het bij mij blijkt ingezonken te zijn na zoveel jaren werking van Jung op mijn onbewuste ;-) – Net zoals er blanke, zwarte, gele, rode mensen en alle mengelingen zijn , zonder dat we daar iets bewust voor moeten of kunnen doen. – buiten genetische manipulatie gerekend!- Gewoon Darwinisme … Het doorgeven van bepaalde eigenschappen en daarmee de evolutie van de soort beïnvloeden.

Comment door dP




Plaats een reactie
Automatische regel en alinea afbreking, email adressen nooit getoond, toegestane HTML: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <pre> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>